Diyarbakır’ın Siyah Altını: Devlet Desteğiyle Manda Sayısı Zirveye Koşuyor!:

Güneydoğu’nun gastronomi ve tarım kalbi Diyarbakır, son yıllarda hayvancılıkta büyük bir atağa kalktı. Devlet destekleri, sübvansiyonlu krediler ve bilimsel ıslah projeleriyle şahlanan kent, 21 bin 500’ü bulan manda varlığıyla Türkiye ikinciliğine yerleşti. Artık manda, Diyarbakır'ın yeni simgesi olarak anılıyor.

En Verimsiz Yemi En Kaliteli Süte Çeviren "Mucize"

Diyarbakır Damızlık Manda Yetiştiricileri Birliği Başkanı Recep Birtane, ulaşılan bu başarının sadece istatistiksel bir başarı olmadığını, Diyarbakırlı üreticinin alın teri olduğunu vurguladı. Samsun’un ardından kıl payı farkla ikinci sırada yer aldıklarını belirten Birtane, mandacılığın neden yükselen bir trend olduğunu şu sözlerle özetledi:

"Manda, en verimsiz yemi en verimli yeme çevirebilen tek hayvandır. Hastalıklara karşı çok dirençli bir yapısı var ve girdi maliyetleri diğer büyükbaşlara göre oldukça düşük. Doğal beslendiği için de sunduğu ürünler tamamen organik."

Başkan Birtane, sektörün liderliğe oynaması için Tarım ve Orman Bakanlığı’na da çağrıda bulunarak, "Anaç manda desteğinin geri getirilmesi ve sübvanse kredi faizlerinin biraz daha düşürülmesi bu sektörü uçuracaktır" dedi.

Dijital Takip Dönemi: Kulaktan Dolma Bilgiler Bitti, Bilim Geldi

Eski usul hayvancılığın yerini artık veri analitiği ve bilimsel takip aldı. Manda Islah Projesi’ne dahil olan üreticilerden İhsan Aslan, çiftliklerdeki değişimi şu sözlerle anlattı:

• Günlük ve Haftalık Kayıt: Artık her mandanın süt verimi ve kilo artışı defterlere işleniyor.

• Doğru Seçim: Birlik uzmanlarının takibi sayesinde hangi dişinin damızlık kalacağı bilimsel olarak belirleniyor, yanılma payı sıfırlanıyor.

Kadın Üreticilerin Elinde Şekillenen Bereket

Mandacılık Diyarbakır’da sadece bir ticaret değil, aynı zamanda kuşaktan kuşağa aktarılan bir aile mirası. İşi anne ve babasından devralan kadın yetiştirici Oya İyibaş, mandanın "nazlı ama bereketli" bir hayvan olduğunu söylüyor. Manda ürünlerinin bilinmeyen faydalarına değinen İyibaş:

"Manda sütü yağlı, kaymağı ise yoğundur. Kimse bilmez ama manda eti yüksek protein ve kalsiyum deposudur, yaşlılarımız için adeta şifadır. Devlet desteğini arkamızda hissetmek bize güven veriyor, yükümüzü hafifletiyor" dedi.

Eşiyle birlikte üretim yapan Bedia Aslan ise kadın olarak bu işin zorluklarına değinerek, üretimin sürekliliği için önemli bir noktaya parmak bastı: "Yağ, yoğurt, peynir yapıyoruz. Çoban bulmak zor, eğer devletimiz çalışanlara sigorta ve maaş desteği sağlarsa bu sektöre yönelim çok daha fazla olur."

Neden Manda Ürünleri?

1. Yüksek Kalsiyum ve Protein: Manda eti ve sütü, sığır ürünlerine göre çok daha zengin bir besin değerine sahip.

2. Doğal ve Katkısız: Mandalar doğada yarı evcil olarak beslendiği için ürünleri tamamen doğal nitelik taşıyor.

3. Hastalık Direnci: Hayvanın güçlü bağışıklığı sayesinde üretimde antibiyotik ve ilaç kullanımı minimum seviyede kalıyor.