Klasik Kürt Edebiyatının Dehası Melayê Bateyî’nin Mirası Masaya Yatırıldı!

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ), sınırları aşan devasa bir organizasyona ev sahipliği yaptı. 5 ülkeden ve Türkiye’deki 20 farklı üniversiteden gelen onlarca akademisyen, Kürtçe Mevlid’in ölümsüz yazarı Melayê Bateyî’nin edebi ve irfani mirasını aydınlatmak için Van'da buluştu.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü tarafından bu yıl 7.'si düzenlenen Uluslararası Kurdiyat Sempozyumu, Kürt dili ve edebiyatının en büyük yapı taşlarından birini mercek altına aldı. Prof. Dr. Cengiz Andiç Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen ve ana teması “Melayê Bateyî ve Mirası” olarak belirlenen sempozyum, uluslararası akademik camianın yoğun ilgisiyle adeta bir kültür şölenine dönüştü.

Sınırlar Ortadan Kalktı: 5 Ülkeden Akademisyenler Van’da Buluştu

Kürdoloji alanında son yılların en geniş kapsamlı etkinliklerinden biri olan sempozyuma katılım oranları dikkat çekti. Türkiye’deki 20 köklü üniversitenin yanı sıra Hollanda, Yunanistan, Kürdistan Bölgesi ve Rojhilat’tan (İran Kürdistanı) gelen dünyaca ünlü akademisyenler, Melayê Bateyî’nin hayatını, felsefesini ve klasik Kürt edebiyatına bıraktığı izleri farklı pencerelerden değerlendirdi.

Sempozyumun açılışında konuşan Van YYÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Şevli, Kürtçe edebiyat geleneğinin en nadide örneklerini veren Bateyî gibi bir dehayı üniversite çatısı altında ağırlamaktan büyük bir onur duyduklarını belirtti. Sempozyum koordinatörü Doç. Dr. Yakup Aykaç ise temel hedeflerinin, Kürt edebiyatına yön veren devasa şahsiyetleri akademik dünya aracılığıyla genç nesillere ve dünyaya tanıtmak olduğunu vurguladı.

"Kürtçe Mevlid’i Yazan İlk Şair"

Sempozyumun en dikkat çeken konuklarından biri olan Amsterdam Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Michiel Leezenberg, Melayê Bateyî’nin dünya edebiyatındaki yerine değindi. Leezenberg, Bateyî’nin sadece yerel bir figür olmadığını belirterek, "O, Kürtçe Mevlid’i (Mewlûda Kurdî) yazan ilk şairdir ve klasik Kürt edebiyatının küresel çapta en önemli isimlerinden biridir" ifadelerini kullandı.

Edebiyattan Tasavvufa, Sosyolojiden Folklora Tam Not

Sempozyum boyunca gerçekleştirilen farklı oturumlarda Bateyî’nin çok yönlü dehası farklı bilim dalları üzerinden incelendi:

• Toplumsal Hafıza ve Folklor: Zaho Üniversitesi'nden Diler Kemal Ahmed, Bateyî’nin sokaktaki Kürt kültürünü ve sözlü folkloru alıp klasik edebiyatın içine nakşederek nasıl kalıcı hale getirdiğini anlattı.

• Mevlid Geleneğinin Gücü: Duhok Üniversitesi'nden Dr. Kejal Fedakar, "Mewlûda Kurdî" eserinin Kürt toplumunun sosyolojik yapısı ve dini ritüelleri üzerindeki derin bağlarını gözler önüne serdi.

• İslam Düşüncesi ve İrfan: Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan ile Mardin Artuklu Üniversitesi'nden Prof. Dr. Zahir Ertekin yaptıkları sunumlarda, Bateyî’nin eserlerinin İslam düşünce geleneği ve tasavvuf dünyası içerisindeki felsefi derinliğine dikkat çekti.

Geleceğe Miras: Bildiriler Kitaplaştırılıyor!

Dil bilimi, sosyoloji, tasavvuf ve edebiyat başlıklarında sunulan onlarca tebliğ sadece salon duvarları arasında kalmayacak. Sempozyum komitesi, sunulan tüm akademik bildirilerin titizlikle derlenip kitaplaştırılarak Van’daki Kürdoloji külliyatına ve dünya kütüphanelerine kazandırılacağını müjdeledi.

Akademisyenlerin yanı sıra yerel yöneticiler, sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve çok sayıda davetlinin katıldığı programın kapanışında, Melayê Bateyî’nin asırlar önce kaleme aldığı o eşsiz Mevlid-i Şerif’inden bölümler okundu. Salonda duygusal anlar yaşanırken, etkinlik Kürt kültür mirasına sadakat duruşuyla son buldu.