Tarladan Avluya Sabır Yolculuğu: Çüngüş’ün Son Süpürge Ustası

Diyarbakır’ın Çüngüş ilçesinde, gelişen teknolojiye ve plastik üretimine inatla direnen bir zanaat, 67 yaşındaki Hakkı Çatalkaya’nın ellerinde hayat bulmaya devam ediyor. Tohumdan tezgâha uzanan bu hikâye, sadece bir üretim süreci değil, aynı zamanda bir geleneğin son kalesini temsil ediyor.

İşte 31 yıldır tozun toprağın içinde sabırla çalışan Hakkı Usta ve "can çekişen" zanaatının detayları:

Günümüzde fabrikasyon ürünler her yanı sarmışken, Diyarbakır’ın Çüngüş ilçesinde Hakkı Çatalkaya, tabiatla zanaatı birleştiren nadir ustalardan biri olarak mesleğini sürdürüyor. Hakkı Usta’nın farkı ise sadece süpürge yapması değil; kullanacağı bitkiyi bile kendi elleriyle yetiştirmesi.

1. Tohumdan Düğüme Uzanan Zahmetli Süreç

Hakkı Usta için üretim süreci bahar aylarında tarlada başlıyor. Kendi ektiği süpürge otlarını özenle hasat eden usta, her bir süpürgenin oluşumu için şu aşamalardan geçiyor:

• Hasat ve Terbiye: Olgunlaşan bitkiler toplanıp tohumlarından arındırılıyor.

• Islatma: Kuru bitkiler, kırılmaması ve şekil alması için özel olarak suya bırakılarak esneklik kazandırılıyor.

• Pres ve Dikim: Esnekleşen dallar, iş yerindeki makinelerde presleniyor ve Hakkı Usta’nın usta ellerinde ilmek ilmek dokunarak son formunu alıyor.

2. Yılda 800 El Emeği: Sağlamlığın Sırrı "Elde" Saklı

Yıllık yaklaşık 800 adet üretim yapan 67 yaşındaki Hakkı Usta, ürünlerinin neden bu kadar çok tercih edildiğini tek bir kelimeyle özetliyor: Sağlamlık.

"Plastik süpürgeler çabuk pes eder ama bu el emeği süpürgeler yıllara meydan okur. Civar illerden özellikle bu dayanıklılığı bildikleri için beni arayıp ürün istiyorlar."

3. "Mesleğim Benimle Birlikte Toprağa Girmesin"

31 yıldır ailesini bu ekmek kapısından geçindiren Hakkı Usta, her zanaatkâr gibi aynı dertten muzdarip: Yalnızlık. 67 yaşına gelmesine rağmen yanına bu işi öğretecek bir çırak bulamayan usta, yetkililere sesleniyor:

• Kurs Desteği Şart: Mesleğin gelecek kuşaklara aktarılması için meslek edindirme kurslarının bu alana ilgi göstermesini bekliyor.

• Kendi İmkanları Yetmiyor: Bu kadim zanaatı tek başına yaşatmanın zorluğunu belirten Hakkı Usta, kurumsal bir destekle bu sanatın "genç ellere" emanet edilebileceğine inanıyor.

Bir Kültürün Son Temsilcisi

Hakkı Çatalkaya, sadece bir süpürge üreticisi değil; toprağa bağlılığın, alın terinin ve Anadolu'nun kaybolmaya yüz tutmuş zanaat kültürünün yaşayan bir anıtı gibi. Çüngüş’te yankılanan pres makinelerinin sesi, belki de bu mesleğin son çığlıkları olarak duyuluyor.

BU METNİN 2 SATIRLIK ÖZETİ:

Çüngüşlü 67 yaşındaki Hakkı Çatalkaya, tarlasında yetiştirdiği bitkilerle 31 yıldır yılda 800 el yapımı süpürge üreterek geleneksel zanaatını yaşatıyor.

Sağlamlığıyla çevre illerden de yoğun ilgi gören bu mesleğin yok olmaması için yetkililere çağrıda bulunan Hakkı Usta, meslek edindirme kurslarıyla zanaatını genç kuşaklara aktarmak istiyor.